Vijana Wanaoishi na HIV Wanakabiliwa na Unyanyapaa. Tusiwaache Wakabiliane na Upweke.

Msaada wa rika unaweza kuwasaidia vijana wanaoishi na HIV kupata ujasiri, kupunguza unyanyapaa na kuendelea kufuata huduma wanazohitaji. Kwa jamii za Kikristo, huduma hiyo huanza kwa kusikiliza kwa heshima, kulinda siri na kutembea pamoja bila kumhukumu mtu.

Mwaka 1987, Princess Diana alitembelea kitengo cha HIV/AIDS katika Hospitali ya Middlesex, London. Picha yake akimshika mkono mtu aliyeishi na HIV bila kuvaa glavu ilienea sana. Wakati huo, hofu na taarifa zisizo sahihi kuhusu maambukizi zilikuwa zimejenga umbali kati ya wagonjwa na jamii. Kitendo hicho hakikutatua kila tatizo, lakini kilitoa ujumbe ulioweza kueleweka bila hotuba ndefu: mtu anayeishi na HIV hastahili kutengwa kwa sababu ya hali yake ya kiafya.

Tukio hili limeandikwa na vyanzo mbalimbali, ukiwemo BBC, katika kumbukumbu za historia ya HIV/AIDS. Linaonyesha nguvu ya uwepo wa mtu mwingine wakati jamii imejaa hofu. Kwa vijana wa Tanzania, msaada wa rika unaweza kufanya kazi kwa namna hiyo hiyo. Kijana anayekutana na mwingine aliye pitia maswali, aibu au hofu zinazofanana anaweza kusema, “Unaweza kuzungumza nami.” Hapo ndipo matumaini huanza kupata nafasi.

Unyanyapaa hupungua pale vijana wanapopata nafasi ya kusikilizana

Vijana wanaoishi na HIV wanaweza kukutana na hofu nyingi. Baadhi huogopa kukataliwa na marafiki, ndugu, wapenzi au washirika wa kanisa. Wengine huogopa kwamba siri yao itasambazwa. Mtu anaweza kuendelea na maisha yake ya kawaida huku ndani akiwa amechoka kujibu maswali, kuficha dawa au kujifanya hana wasiwasi.

Kikundi cha rika kinapokuwa salama, kijana hapokei ushauri pekee. Anapata nafasi ya kusema yaliyo moyoni bila kuanza kwa kujitetea. Wengine wanaweza kushirikiana namna wanavyokumbuka huduma zao, jinsi wanavyowasiliana na wahudumu wa afya, au namna ya kukabiliana na maneno ya kuumiza.

Hii haimaanishi kwamba kila mwanakikundi ana jibu la kila changamoto. Msaada wa rika hauchukui nafasi ya mhudumu wa afya, mshauri wa kitaalamu au huduma nyingine zinazohitajika. Unaongeza jambo muhimu, mtu anayekuelewa na anayekukumbusha kwamba hupaswi kubeba kila kitu peke yako.

Kanisa linaweza kuonyesha huduma kwa vitendo

Kwa kanisa, kusikiliza ni sehemu ya huduma kwa sababu kunampa mtu nafasi ya kuonekana kwa heshima. Huduma hii inahitaji usiri, mipaka na ulinzi. Hakuna kijana anayepaswa kulazimishwa kutangaza hali yake ili apewe msaada. Hakuna kiongozi anayepaswa kugeuza ushuhuda wa mtu kuwa somo la hadharani bila ruhusa yake.

Kikundi cha vijana kinaweza kuanza kwa hatua ndogo. Kinaweza kuunda muda wa mazungumzo unaoongozwa na watu waliofunzwa, kuweka utaratibu wa kulinda siri, na kujua wakati wa kumwelekeza mtu kwa mhudumu wa afya au mshauri. Kiongozi anaweza pia kujifunza kuuliza swali rahisi: “Ungependa nikusikilize, nikusaidie kupanga hatua inayofuata, au nikutafutie huduma?”

Swali hilo linaheshimu uwezo wa kijana kushiriki katika uamuzi wake. Pia linazuia ushauri wa haraka ambao unaweza kuongeza mzigo. Wakati mwingine hatua inayofaa ni kuambatana naye kwenda kupata huduma. Wakati mwingine ni kumpa nafasi ya kuzungumza. Wakati mwingine ni kumsaidia kuwasiliana na mtu salama anayemwamini.

Matumaini yanajengwa kwa hatua zinazorudiwa

Msaada wa rika hauondoi changamoto zote za kuishi na HIV. Hauwezi kuahidi kwamba kila mtu atabadilisha mtazamo wake, au kwamba maumivu ya kukataliwa yataisha mara moja. Lakini unaweza kupunguza upweke wa siku moja na kujenga ujasiri wa kuchukua hatua inayofuata.

Wiki hii, kanisa au kikundi cha vijana kinaweza kuchagua hatua moja: kumteua mtu anayejua kusikiliza, kutengeneza kanuni ya usiri, au kujifunza kutoka kwa mtaalamu wa afya kuhusu namna ya kutoa msaada bila kueneza taarifa potofu. Hatua hiyo iwe ya kawaida, salama na inayoweza kuendelezwa.

Picha ya Princess Diana katika Hospitali ya Middlesex ilikumbukwa kwa sababu ilivunja umbali uliotengenezwa na hofu. Kwa vijana wanaoishi na HIV Tanzania, mtu anayekaa karibu kwa heshima, anayesikiliza bila kulazimisha na anayesaidia kufikia huduma anaweza kutoa ujumbe huo huo kwa maisha ya kila siku. Huduma yenye matumaini huanza pale mtu anapogundua kwamba bado anaweza kutembea na wengine.