Kanisa salama kwa vijana huanza pale wanapoweza kusema ukweli kuhusu afya, ustawi na changamoto zao bila kuhofia kudharauliwa au kuhukumiwa. Usalama huo hujengwa kwa kusikiliza kwa makini, kushirikiana na wataalamu, na kutoa hatua ya msaada inayofaa kwa hali halisi ya kijana.
Mwaka 1970, wafanyakazi wa NASA walikabili tatizo ambalo halikuruhusu majibu mepesi. Chombo cha Apollo 13 kilikuwa njiani kuelekea Mwezi wakati hitilafu ilipotokea na mazingira ya ndani yakawa hatarini. Watu waliokuwa ardhini walipaswa kuelewa tatizo, kusikiliza taarifa kutoka kwa waliokuwa angani, na kutafuta suluhisho lililowezekana kwa vifaa vilivyokuwapo. Hawakupuuza dalili wala kumlaumu mtu aliyekuwa ndani ya chombo.
Tukio hilo limeandikwa katika kumbukumbu za NASA na katika kitabu Lost Moon cha Jim Lovell na Jeffrey Kluger. Hatima ya safari hiyo haikujulikana mwanzoni mwa tatizo. Mafanikio yalihitaji usikivu, ushirikiano wa taaluma mbalimbali na maamuzi yaliyowekwa kwenye hali halisi, si kwenye matarajio ya kwamba kila kitu kitaenda vizuri.
Kwa kanisa linalowahudumia vijana, kuna somo la msingi hapa. Kijana anayesema ana hofu, huzuni, uchovu, matumizi ya dawa za kulevya, shinikizo la masomo au mawazo ya kujiumiza anahitaji mtu anayesikiliza kwa utulivu kabla ya kutoa ushauri. Kusikiliza hakumaanishi kukubaliana na kila jambo. Kunamaanisha kumsaidia kijana kueleza kinachotokea ili msaada uwe wa kweli.
Kusikiliza hujenga mahali pa kuanzia
Vijana wengi wanaweza kuchelewa kuomba msaada kwa sababu wanaogopa kuitwa waasi, wavivu, wasio na imani au wenye tabia mbaya. Kauli kama hizi zinaweza kufunga mazungumzo kabla tatizo halijaeleweka. Mtu akishindwa kuzungumza kanisani, anaweza kubeba mzigo huo peke yake kwa muda mrefu.
Mlezi, kiongozi wa vijana au mshauri anaweza kuanza kwa maswali rahisi: “Hili limeanza lini?” “Ni sehemu gani imekuwa ngumu zaidi?” “Unahitaji nisikilize, tukafikiri pamoja, au tukutafutie msaada mwingine?” Maswali haya hayatatui kila kitu, lakini yanampa kijana nafasi ya kuweka maneno kwenye hali yake.
Usalama pia unahitaji mipaka iliyo wazi. Siri haiwezi kuahidiwa ikiwa kijana yuko katika hatari ya kujiumiza, kudhuriwa na mtu mwingine au kushindwa kujilinda. Kiongozi anapaswa kueleza hilo kwa heshima, kumshirikisha mtu anayefaa, na kuchukua hatua ya haraka pale usalama unapohitaji hivyo.
Imani na msaada wa kitaalamu vinaweza kushirikiana
Kanisa linaweza kutoa maombi, jumuiya, tumaini, mafundisho na mtu wa kutembea na kijana katika kipindi kigumu. Pia linaweza kumwelekeza kijana kwa mshauri, mtaalamu wa afya ya akili, daktari au huduma ya dharura inapohitajika. Msaada wa kitaalamu hauondoi imani. Kwa hali nyingi, ni sehemu ya kumtunza mtu kwa hekima na uwajibikaji.
Hapa ndipo wazo la kazi ndani ya simulizi kubwa linapokuwa na maana. Kazi ya kanisa si kuzalisha majibu ya haraka kwa kila aina ya maumivu. Ni kushiriki katika utunzaji wa watu kwa uaminifu, kutambua mipaka yake, na kusaidia kijana kupata hatua inayofuata yenye busara. Tumaini la Kikristo linaweza kumsaidia mtu kuona kwamba maisha yake yana thamani, huku ukweli wa hali yake ukichukuliwa kwa uzito.
Kiongozi anaweza kujenga mtandao rahisi wa rufaa: watu wazima waliopitia mafunzo ya kusikiliza, wataalamu wanaoaminika, huduma za afya zilizo karibu na utaratibu wa kufuatilia kijana baada ya kupewa msaada. Mtandao huo unapaswa kuheshimu faragha na usalama, bila kumfanya kijana ahisi ameachwa baada ya mazungumzo ya kwanza.
Hatua ndogo za kuanza ndani ya kanisa
Kanisa linaweza kuanza kwa kuwafundisha viongozi wa vijana misingi ya kusikiliza bila kukatiza, kutambua dalili za hatari na kujua wakati wa kuomba msaada wa kitaalamu. Linaweza kuweka muda wa mazungumzo binafsi, pamoja na njia salama ya kijana kuomba msaada bila kulazimika kujieleza mbele ya kundi lote.
Vikao vya vijana vinaweza kuzungumzia afya, kazi, mahusiano, huzuni, matumizi ya mitandao na shinikizo la maisha kwa lugha inayoheshimu imani na uzoefu wao. Kila mjadala uishie kwenye hatua moja iliyo wazi, kama kuzungumza na mtu mzima anayeaminika, kupanga miadi na mshauri, au kumfuatilia rafiki ambaye amejitenga.
Katika Apollo 13, watu waliokuwa ardhini walihitaji taarifa sahihi kutoka kwa waliokuwa kwenye chombo kabla ya kuamua hatua. Kanisa salama kwa vijana hufuata nidhamu hiyo ya kusikiliza: kwanza kuelewa, kisha kutambua mipaka, halafu kuunganisha kijana na msaada unaofaa. Wiki hii, chagua kiongozi mmoja wa vijana na muulize: tunaposema “uko salama hapa,” ni hatua gani halisi tunachukua kulifanya hilo liwe kweli?
Comments
No comments yet.