Kalamu Isiyoandika ya Asha na Kilichokaribia Kupotea kwa Vijana

Uongozi wa Kristo unahitaji unyenyekevu unaosikiliza, unaokubali mipaka, na unaochukua hatua kwa ajili ya wengine. Kukaa kimya kunaweza kuwa hekima wakati mwingine, lakini hakuwezi kuwa kisingizio cha kuficha ukweli, kuacha uovu uendelee, au kujifuta kabisa.

Asha alipokaa kimya kwenye kikao

Saa kumi na moja jioni, katika chumba kidogo cha mikutano huko Dar es Salaam, Asha alishikilia kalamu juu ya daftari lake bila kuandika. Mbele yake, wajumbe wawili walikuwa wakibishana kuhusu mradi wa vijana ambao tayari ulikuwa umechelewa. Mmoja wao alimgeukia na kusema, “Wewe ndiye kiongozi hapa. Amua sasa.”

Asha alikuwa ameongoza timu hiyo kwa muda mfupi. Alijua kwamba mpango waliokuwa wakitaka kuupitisha ulikuwa na mapungufu, lakini alihofia kuonekana mwenye kiburi. Mzee mmoja aliyekuwa na ushawishi mkubwa katika kikundi alikuwa ameshaunga mkono mpango huo. Kama angepinga, angeweza kuitwa mtu asiyeheshimu wakubwa. Kama angekaa kimya, timu ingeendelea na uamuzi ambao ungeweza kupoteza muda, fedha, na imani ya vijana waliowategemea.

Kwa muda, Asha aliangalia kurasa zake. Mkutano ungeisha bila mtu kuuliza swali muhimu.

Kisha akasema, “Naomba tusimame kidogo. Kuna jambo moja bado sijalielewa. Tukianza hivi, tutapimaje kama mpango huu unawasaidia vijana kweli?”

Kauli hiyo haikuwa mashambulizi. Haikuwa pia kujifanya hajui. Iliwapa wengine nafasi ya kurudi kwenye jambo lililokuwa mbele yao. Mjadala ukabadilika. Wakaona tatizo lililokuwa limefichwa na haraka ya kuamua. Mpango haukutupiliwa mbali, lakini walikubaliana kuurekebisha kabla ya kuanza.

Baada ya kikao, Asha hakujisikia kama ameshinda. Alijisikia amefanya wajibu wake.

Unyenyekevu wa Kristo una sura gani?

Yesu alionyesha unyenyekevu kwa kumtumikia mwingine, kusikiliza, kugusa maisha ya watu waliopuuzwa, na kusema kweli hata ilipomgharimu. Unyenyekevu wake haukuwa kujiona hana thamani. Alijua yeye ni nani, kwa hiyo hakuhitaji kujenga heshima yake kwa kuwanyamazisha wengine.

Hapa ndipo viongozi wengi hukwama. Katika jamii inayoheshimu cheo, umri, elimu, au nafasi, mtu anaweza kuchanganya unyenyekevu na kujificha. Anaacha kutoa maoni kwa sababu hataki kuonekana akijifanya anajua. Anaomba msamaha hata kwa kosa ambalo hakulifanya. Anakubali uamuzi usio wa haki kwa sababu anaogopa kuitwa mgumu.

Unyenyekevu wa kweli una nafasi ya ukweli. Unaweza kusema, “Sijui,” bila kukataa wajibu wa kujifunza. Unaweza kusema, “Nilikosea,” bila kuamini kwamba wewe mwenyewe ni kosa. Unaweza kumsikiliza mtu aliye chini yako bila kuachia mamlaka yako ya kuongoza.

Katika uongozi wenye unyenyekevu unaomruhusu kiongozi kufanya uamuzi, changamoto mara nyingi huwa ni kutofautisha busara na hofu. Kusubiri kusikiliza kunaweza kujenga uamuzi bora. Kusubiri milele ili usiwakwaze watu kunaweza kuiacha timu bila mwelekeo.

Kukaa kimya, kuuliza, au kusema?

Kabla ya kuzungumza, kiongozi mwenye hekima anaweza kujiuliza maswali matatu. Je, ninataka kusaidia au kuthibitisha kwamba mimi ni sahihi? Je, mtu mwingine ameeleza jambo ambalo sijaelewa? Je, ukimya wangu utalinda amani, au utaruhusu madhara yaendelee?

Kuna wakati wa kukaa kimya ili kumsikiliza mtu mwenye huzuni. Kuna wakati wa kutokujibu mara moja kwa sababu hasira ingeongeza uharibifu. Pia kuna wakati wa kusema, hasa pale mtu anaponyanyaswa, ukweli unapopotoshwa, au watu wanaoaminika wanapoelekezwa kwenye uamuzi hatari.

Kiongozi wa Kristo haongozwi na kiu ya kuonekana mwenye nguvu. Anaongozwa na upendo, ukweli, na wajibu. Hilo linaweza kumaanisha kuuliza swali gumu kwa sauti ya utulivu. Linaweza kumaanisha kumrudisha mtu kwenye mada bila kumdhalilisha. Linaweza kumaanisha kukubali kwamba uamuzi wa mwisho ni wako, kisha kubeba matokeo yake bila kuwatupia wengine lawama.

Tofauti kati ya watu pia inaweza kuwa msaada. Kiongozi mnyenyekevu hatumii mamlaka kuondoa sauti zinazomsumbua. Anatafuta hekima iliyopo ndani ya watu wengine, kisha anawasaidia kuigeuza kuwa hatua inayowajibika. Hapo ndipo kusikiliza kunapogeuka kuwa uongozi, si kuchelewesha uamuzi.

Hatua ya uaminifu baada ya kikao

Wiki iliyofuata, Asha alirudi kwenye chumba kile akiwa na ukurasa mmoja uliokuwa umeandikwa kwa mkono. Juu yake kulikuwa na maswali matatu ya kupima mpango, mtu wa kufuatilia kila hatua, na tarehe ya kukutana tena. Hakutengeneza mfumo mkubwa. Alifanya jambo ambalo timu ingeweza kulitekeleza.

Alianza kwa kuwaambia, “Marekebisho haya yalichelewa kwa sababu sikusimama kuuliza swali hili mapema.”

Huo ulikuwa unyenyekevu wenye tija. Hakujidhalilisha. Hakumlaumu mtu mwingine. Alitaja ukweli, akarekebisha njia, na kuwaalika wengine kuwajibika pamoja naye.

Leo, unapohitaji kuongoza, jaribu kuacha sekunde chache kabla ya kujibu. Sikiliza kwa nia ya kuelewa. Uliza swali linalofichua jambo muhimu. Kisha, inapofika wakati wa kuamua, amua kwa uaminifu na ukubali kubeba wajibu. Unyenyekevu wa Kristo haukufanyi upotee mbele ya wengine. Unakufundisha kutumia nafasi yako bila kujifanya wewe ndiye chanzo cha hekima yote.